Integratie

Naast het huisvesten van vergunninghouders is óók de integratie van vergunninghouders van groot belang. Van alle inwoners in Nederland wordt verwacht dat zij meedoen aan de Nederlandse maatschappij. Dat geldt ook voor vergunninghouders. Hoe eerder zij de taal spreken, werken en/of onderwijs genieten, hoe groter hun bijdrage is.

In de policy brief 'Geen tijd verliezen: van opvang naar integratie van asielmigranten' van de Wetenschappelijke Raad van het Regeringsbeleid (WRR), het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) in samenwerking met Regioplan is het advies om gelijktijdig te werken aan huisvesting, taalverwerving, opleiding en werk. Hierdoor gaat zo min mogelijk kostbare tijd verloren. En het voorkomt dat grote groepen vergunninghouders in de bijstand terecht komen.

Nieuwkomers moeten aan regels voldoen om in Nederland te kunnen wonen en werken. Een groot deel van de vergunninghouders moet bijvoorbeeld verplicht inburgeren. Zij moeten de taal leren spreken en de Nederlandse samenleving leren kennen. Daarom moeten zij een inburgeringsexamen of een staatsexamen Nederlands doen.

Onderwijs
Minderjarige vluchtelingen zijn net zoals hun leeftijdgenoten leerplichtig in Nederland. Dat geldt zowel voor kinderen die nog in de asielprocedure zitten, voor kinderen die een (tijdelijke) verblijfsvergunning hebben gekregen als kinderen van wie het asielverzoek is afgewezen, maar die nog (illegaal) in Nederland verblijven. Zowel het ministerie van OCW als de Onderwijsinspectie geven antwoord op een groot aantal vragen. Daarnaast is er een informatiedocument opgesteld voor voor gemeenten, scholen en schoolbesturen.

Vergunninghouders en werk
Vluchtelingen met een verblijfsvergunning mogen in Nederland werken. Steeds meer werkgevers willen hieraan hun steentje bijdragen. Zo kan de vergunninghouder echt zijn leven opnieuw oppakken. Werkgevers weten echter niet altijd waar ze rekening mee moeten houden als ze een vergunninghouder in dienst willen nemen. Met welke regels heeft een werkgever te maken die vluchtelingen wil aannemen? Mag een vluchteling vrijwilligerswerk doen? Of een opleiding volgen?

Het ministerie van SZW geeft in de brochure 'Vrijwilligerswerk door asielzoekers en statushouders in de opvang’ tips en aandachtspunten die van belang zijn bij het inzetten van asielzoekers en statushouders als vrijwilliger. De website 'werkwijzer vluchtelingen' geeft antwoord op die vragen en bevat informatie over ondersteunings-mogelijkheden en wet- en regelgeving. Daarnaast staan er op de website praktijkvoorbeelden van innovatieve werkwijzen om de participatie van vluchtelingen te vergroten. Ook de handreiking van VluchtelingenWerk Nederland geeft op een aantal vragen antwoord. En op de site van de Rijksoverheid staan ook vragen en antwoorden over (vrijwilligers)werk door asielzoekers en vergunninghouders.

Taskforce Werk en Integratie Vluchtelingen
Om actieve participatie te realiseren, werkt het kabinet intensief samen met de belangrijkste partijen in het veld. Het kabinet heeft met die partijen de handen ineen geslagen en is de gezamenlijke Taskforce Werk en Integratie Vluchtelingen (TWIV) gestart. De VNG, VNO-NCW, FNV, CNV, SER, COA, Divosa, VluchtelingenWerk Nederland, UAF, Vluchtelingen-Organisaties Nederland, MKB-Nederland, UWV, OCW en SZW nemen deel aan deze Taskforce. De Taskforce onderneemt concrete acties om de bestaande uitvoering te versterken en neemt waar nodig extra maatregelen om knelpunten weg te nemen en de hogere instroom in goede banen te leiden. De inzet van de Taskforce is de participatie en integratie van vergunninghouders te versnellen en te verbeteren door te investeren in screening, matching, integratie en door binnen de keten kennis uit te wisselen en het onderlinge netwerk te versterken.

Brede intake en screening ten behoeve van onderwijs en arbeidsmarkt
Om de toeleiding naar de arbeidsmarkt en het onderwijs te bevorderen wordt onderzocht op welke wijze de screening in een vroeg stadium van de opvang kan worden verbreed. COA en de ministeries van OCW, VenJ en SZW bekijken op dit moment de mogelijkheden om informatie over onder andere competenties, diploma's, werkervaring en taalvaardigheid van een vergunninghouder door een brede intake beter inzichtelijk te maken. Op korte termijn wordt door de betrokken departementen en partijen uit de Taskforce Werk en Integratie Vluchtelingen gekeken hoe reeds beschikbare informatie kan helpen bij de matching richting werkgevers en de toeleiding naar het onderwijs. Om dit proces te bevorderen brengt het COA bijvoorbeeld de competenties van een vergunninghouder in kaart. Bekeken wordt hoe deze informatie compleet gemaakt kan worden opdat deze aansluit bij wat gemeenten en werkgevers nodig hebben om de toeleiding naar de arbeidsmarkt of het onderwijs effectiever te realiseren. Hierbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de bestaande infrastructuur, zoals die van het UWV.

Nederlands taal en de participatieverklaring
Daarnaast wordt gewerkt aan het sneller leren van de Nederlandse taal én het behalen van de participatieverklaring waarmee nieuwkomers hun betrokkenheid bij en hun bereidheid om actief bij te dragen aan de Nederlandse samenleving aantonen.

VNG heeft op haar website een aantal praktijkvoorbeelden van gemeenten over integratie, taal, participatie en werk.